Lütfen bekleyin..

Işık ülkesi Luvı kültürü

01 Haziran 2021, 23:46 - Okunma: 31

Gizemli bir uygarlık olan Anadolu'da Luviler

Luvi dili (Luvice veya Luwice) Anadolunun yerli halklarından biri olarak kabul edilen Luvilerin dili olup, Anadolunun en eski dillerinden biridir. Bu aynı zamanda, Hititlerin hiyeroglif yazılarında kullandıkları dildir.(Mısır ve Girit hiyeroglif yazısından farklı olan bu hiyeroglif yazısı daha çok mühürlerde ve kaya anıtları gibi büyük yazıtlarda kullanılmıştır.)Hititler?in çivi yazılı belgelerinde bu halktan Luvili (Luwi’li) olarak söz edilmektedir. Hitit imparatorluğunun yıkılmasından sonra Hititlerlerin çivi yazısının unutulmuş olmasına karşın, Luvi dili ve yazısı biraz değişikliğe uğramakla birlikte Anadoluda varlığını sürdürmüştür.

Pelasgos adı verilen dili konuşan insanlardan kalma tarihsel adların Luvi dili temeline dayandığı ortaya çıkmıştır.

Anadolunnun en eski dillerinden biri olan Luvi dilinin ve lehçelerinin çözülmesi kültürel gelişimin Mezopotamyadan veya Yunan yarımadasından Anadoluya değil, Anadoldan daha güneye ve batıya doğru yayıldığı tezini güçlendirmiştir.

Büyük İskender döneminde Anadolunun Luvi ve Hitit kökenli adları hellenleştirilmeye çalışılmışsa da, esas yapılarını korumuşlardır. Anadolu ve Trakya’daki Yunanca yer adlarının yüzde yüzü olmasa da çok büyük bir kısmının Luvi dilindeki adlarından türetildiği anlaşılmış bulunmaktadır. Ayrıca eski Yunanca sanılan pek çok sözcüğün (dram, drama, tiyatro, komedya, tragedya vs.) Luvi kökenli olduğu konusunda çeşitli görüşler bulunmaktadır.

Luvi dili üzerine en fazla araştırma yapmış yabancı isimler arasında Emmanuel Laroche, 1973’te bu dili “Luvi dili” olarak kabul edip, tanıtan David Hawkins, Piero Meriggi ve Ali M. Dinçol sayılabilir. Luvi sözcüğü Hitit dilinde ?ışık insanı? anlamına gelir ki, Luvi dilinde “ışık, parıltı” anlamına gelen luu kökü birçok dile ışık anlamında geçmiş olup, birçok dilde halen kullanılmaktadır (Örneğin, ilah Apollon’un Likya’lı sıfatının kökeni Luvi dilinde ışık anlamına gelen, kurt anlamındaki lykya da “lu” sözcüğüdür ki, sözcük Latince’de lux biçimine dönüşmüştür.

Ayrıca, Hellen dilinde hiçbir anlamı bulunmayan Apollon adının kökeni de Luvi dilinde “su” anlamına gelen “apa” sözcüğünden gelmekte olup, ilk yazılışı Luvice ap(a)-ull(a)-wana’dır; bu ilah, Etrüsk dilinde Aplu, Apulu, ya da Aplum biçimlerinde belirtilmiştir).

Günümüzde, Likçe denilen Likya dilinin Luvi dilinin bir türevi olduğu kabul edilmektedir.hint avrupa kökenli ölü bir dil olarak kabul edilen Luvi dilinden bazı kelimeler

Anni = Anne

Pati = Adım

Atti = Dışarısı

Tatiş = Baba

Araştırma Zaze Mahabadi Haziran 2021

Etiketler : luviler
  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
DİCLE Kategorisindeki Diğer Haberler
Mısır uygarlığın izleri Hasankeyf'te bulundu.
Medyan'da yılan efsaneleri
Gılgameşten Tufana Mezopotamya'da yaşanan destansı öyküler
Tarihin derinliklerine sembol olmuş mezar taşları
Eski Sason Beyliği ve Sason Bozukan Kalesi
Uygarlıkların eski mesleği olan deri işleme

===========================================
===========================================


============================================================================================================================================================================
1)Covid-19 doğal bir virüs mü?2) Covid-19 biyolojik bir silah mı?
YWJkdXJyYWhtYW5zZXZlbi5jb20=